Kleiner Pseudoneologismen - Wortschatz
über ‚ " Tawärä Plott ".

 ( Neue Version bearbeitet von Nico Müller )

Tawerner Dialekt

Hochdeutsch

Gouden Daach

Guten Tag

Hott Ihr hout scho gestrach ?

Haben Sie heute schon  gemolken ?

Dou domm Steck Veij,
mier hu kähn Keij !

Unwirsche Antwort auf o.a. gestellte Frage.

Däkelmook

Schildkröte

Dërf eïsch moal un dir friäden.

Darf ich dich mal betatschen

Doa gett de Kou am Stall verrëckt

Das hält die beste Kuhhaut
nicht aus.

Dou aale Wëngertspartisan.

Du alter Weinstock.

De Popp, de Momm, de Konner, onn de Koffikonn, se mott dä longä Stong durch dn Housgang gong.

Vater, Mutter und die Kinder sind mit der Kaffeekanne und mit einer langen Stange durch den Hausgang gegangen.

Honns Maat'sen Trina

Katharina Brosius.

Kaiser Bebb

Erste Frau in Tawern, die ein Kind mit Kaiserschnitt zur Welt gebracht hat.

Stuppe Kaiser

Vorwitziger Mann an der Kreutzer Straße.

Wixhänzi

Vollidiot (Wichser)

O mamoo paboo!

Ausdruck der Überraschung

Honner Hoosen Hanni hirm Hous hott Hoosen Hanni honnät hongrisch Heijnä hippen.

Hinter Hans seinem Haus springen hundert hungrige Hühner umher.

Säschommesegoob

Ameisenhaufen

Kawäschrëk oder Groawel de Baam ropp

Eichhörnchen

En Schmiä mott Gebääs

Ein Marmeladenbrot.

En Greijweschmalz Schmier

Eine leckere Schmalzbrot.

De Scheijer a Brand gestoach

Nachwuchs in die Welt gesetzt

Läitsgeheijer

Garstiger Mensch, Kinderschreck.

Kleevoäsch

Ein Mensch der gerne lange im Wirtshaus sitzt.

Fliiten

Flügel

De Schanz

Obere Mannebacherstrasse.

De Krouhl

Zwischen Friedhof und Könener Fischweier.

Scheijsskirsch

Oberhalb Hunnegoäd.

Hunnegoäd

Zwëschen dä Rippegaas onn dä Hähnät

Rippegaas

Weinbergstrasse

Op’m Bahnhof

Beim ‚Agnes‘ in Fellerich.

Ähkisch Loach

Zwischen Abfahrt Siedlung / Saarburg und
Abfahrt Tawern / Könen.

Am spunnischen Ähk

Im Spanischen Ecken

Iwä de Luäsen

Fellerich Richtung Oberbillig über Feldwege.

Schmitzkoä

Gasthaus Beim Werner.

Schääten

Ehem. Gasthaus Laux.

Kreijzä Stroaß

Kreuzungsbereich Sparkasse.

Moalisch Kiä

Kurvenbereich Brunnen.

Ët Faas oss wonn.

Das Fass ist undicht.

Drei Schoar Plou

Dreischaren-Pflug am Traktor

Ën Spengel an den Oursch gedout.

Mit einer Nadel in das Gesäss stechen.

Brouschen Denti mott dä Bandsee.

Zimmer Veronikas Vater mit einer Bandsäge, angetrieben von einem 23 PS Deutz Traktor.

Boärte Jupp sein Fraa alias Boäte Marlies.

Fisch Marlies ( Meisterin des gesprochenen Tawärer Dialektes).

Wantämoulen

Winterhandschuhe

Holl de Huäsen ous em Schaaf

Hol' die Socken aus dem Schrank.

Muä Morrin

Morgen Früh.

Geh' de Geize roppen

Die Triebe ausreissen.

Stoakisch

Quesch, widerspenstig

Kloatzen

Kugeln

Kloudern

Die Hoden eines Mannes.

Pinneschou

Mit Eisen beschlagene Schuhe.

Dou ahl Stallkou

Du alter Junggeselle.

Wënneijsen

Hilfsmittel zum Gewindeschneiden.

3-3-3- os den Droat freij noa Greimerat

Hallo Greimerath

Kroapoäsch

Schmächtiger Mensch

Taweärä Weätessä

Blut und Leberwurst

Taweärä Schenzjä

Reisig

Komëssbrot

Grobgeschrotetes Schwarzbrot

Porrätschen

Lauch

Amperngebääs

Himbeermarmelade

Dou aal Siwwesou.

Altes Ferkel

Fellericher Schlääken, die de Bersch rop lääken, seijn se en Desteldier, mähnen se, et wiä en Bottäschmiä.

Fellericher Aussiedler von einheimischen Tawerner beschimpft !

Ën Schreijf

Bleistift oder Kugelschreiber.

Trääschmaschinn

Dreschmaschine.

Krompern koppen

Unkraut jäten (zwischen Kartoffelpflanzen).

Da gëff disch drun

Na los, mach' schon !

Grääf

Dreizack-Gabel

Hääl

Harke

Meijsmill

Alte Mühle am Ortsausgang Tawerns in Richtung Onsdorf.

Haxmill

Sägewerk Tawern

Uälischsmill

Eine unter Naturschutzdenkmal stehende Ölmühle.

 

 

 

 

 

Grammatikalische Feinheiten :

 

Zwä, Zween, Zwäi

Konjugation des
Zahlwortes Zwei - 2.

Himmel deh disch op.

Himmel öffne dich , ich komme im Laufschritt

Der Peter ist die Kuh am Schwanz im Stall am Rausziehen.

Tawerer Gerundium, widerspricht jeder bekannten deutschen Grammatikregel.

 

Am Samsdisch gidd edd Grüschelscher

Am Samsdisch gidd edd Grüschelscher,
Am Sonndisch geh´n ma aus.

Am Mondisch gidd gesoffen,
Am Dinsdisch kommen noh hous.

Am Mittwoch gidd geschissen,
motzen upp den Disch.

Am Donnesdisch gidd die Aal gefluppt,
un Freides gitt et Fisch.

 

Refrain ( doppelt ) :

Hei lustich Tawerer Schängelscher mer sinn,

geteeft am Kreilbach mot Wasser und mot Wejn.

gesoond am Heerz, der Leber und der Lung,

Sou seen mer user Motter Ihren allerbesten Joung.

Ein Gedicht :  Ous Tawer


Ous Tawer
 

Fu Konz dorch de Sand de Rootrejser rop, dät sich uewen en scheen Dall ob. On iwwer dej Strooß mat dejwen Lechern on Furen sen de Menschen fun Trejer no Metz gezuren. Fill hun sich der lej och ousgerout sej hun glejch gesejn, hej os et gout. Am Tempel hun se dann hier Ofer broot on zefridden un hieren Hondel gedoot.

On wo so fiu Menschen haien on roun, hun dach och Handwerks- on Wirtslejt ze doun. Dat hun mot der Zejt emmer meh sich gesoot on hun sich nemmi mom Räsen geploot. So os et en Därf dann genn mot der Zejt. Handwerkslejt on Händler sen komm fu wejt:

Wooner, Pennernacher, Schouster, Maurer on Schmott, ob sej och schun geschwaat hun Tawerer Plott ? Stämetzer, Lejnewiewer, Miller on Bauern, on oh brouchten se et net ze bedauern.

De Zejten woren dack ganz hart on schlemm ewwer no Johren wor och daat näs olles remm. Bej us lewen haut Menschen fun iwwerall on fonnen et scheen an osem Dall.

Mir hun et noh op dej onner Sejt, on Saarburg on Trejer sen goar net wejt. On dat os et, wot emmer mee venstehn, lej leest et sich lewen, lej os et scheen!

(Maria Scheidt)

 

Rootrejser = Flur unterhalb der Margaretenkapelle.
deiwe Lecher = tiefe Löcher.
Fure = Fahrrinne
lej = hier.
roun = ruhen .
geschwaat = gesagt.
gepivot = geplagt 
Wooner = Wagner, Wagenbauer.
näs = (schon) wieder
lewen = leben
e niee = mehr